Truyện Ngụ Ngôn 163: Người Hành Khách Và Vị Thuyền Trưởng

Trong cơn biển động bão bùng,

Cả đoàn thuỷ thủ đang chừng lâm nguy

Vậy mà vị Thuyền Trưởng kia

Xem chừng chẳng có chút gì âu lo.

Khi hết những đợt sóng to

Hiểm nguy như thể đã qua được rồi

Trong đám hành khách có người

Lần đầu đi biển có lời hỏi thăm.

Người hành khách bỗng hỏi rằng:

“Cha ông, xin hỏi vì chăng qua đời?”

Thản nhiên, Thuyền trưởng trả lời:

“Ông chết trên biển, như người cha ông.”

 Người hành khách liền nói rằng:

“Xem ra biển cả dữ dằn, hiểm nguy

Ông, Cha của ông mất đi

Bao tang thương ấy cũng vì biển khơi.

Thế sao ông vẫn đem đời

Không chút sợ hãi vào nơi bão bùng?”

“Sợ hãi?” Thuyền trưởng đáp rằng:

“Làm người ai chẳng một lần chết đi

Cha ông cũng chết chứ gì?

Chẳng ai qua khỏi, bởi vì tự nhiên.”

Người hành khách đáp lại liền:

“Nhưng cha tôi chết bình yên trên giường.”

Vị Thuyền trưởng hỏi lại rằng:

“Sao ông chẳng sợ khi nằm giường kia?” 

Người hành khách nói: “Bởi vì

Tôi thấy giường ngủ chẳng gì phải lo.”

Thuyền trưởng nói: “Ông nhớ cho

Tay Trời bao phủ bến bờ trần gian

Ông không sợ chết trên giường

Tôi xem biển cả như giường vậy thôi.”

Làm người sống ở trên đời

Hãy nên tự chủ cuộc đời của ta

Đừng để hoàn cảnh hay là

Người khác quyết định đời ta thế nào.

Bùi Phạm Thành   

Ngày 9 tháng 11 năm 2025

Ghi chú: Vì lý do khác lạ của câu chuyện, thế cho nên có nhiều nhà nghiên cứu cho rằng chưa chắc Aesop đã là người đầu tiên kể câu chuyện này. Trên thực tế, nhiều nhà nghiên cứu cũng đã tìm ra những chuyện được kể trước thời của Aesop, đồng thời cũng có những chuyện xuất hiện cả vài trăm năm sau khi Aesop đã qua đời. Xem ra ý nghĩa của câu chuyện mới là quan trọng, còn tác giả là ai thì cũng chỉ là một khía cạnh của lịch sử mà thôi.

(Bức hình vị thuyền trưởng trong cơn bão do AI sáng tạo).

---

163 - The Passenger and the Pilot

By Aesop

In a violent storm at sea, the whole crew of a vessel was in imminent danger of shipwreck.

After the rolling of the waves was somewhat abated, a certain Passenger, who had never been at sea before, observing the Pilot to have appeared wholly unconcerned, even in their greatest danger, had the curiosity to ask him what death his father died.

"What death?" said the Pilot, "Why, he perished at sea, as my grandfather did before him."

"And are you not afraid of trusting yourself to an element that has proved thus fatal to your family?"

"Afraid?  By no means; why, we must all die; is not your father dead?"

"Yes, but he died in his bed."

"And why, then, are you not afraid of trusting yourself to your bed?"

"Because I am perfectly secure there."

"It may be so," replied the Pilot; "but if the hand of Providence is equally extended over all places, there is no more reason for me to be afraid of going to sea than for you to be afraid of going to bed."

You must take ownership and control of your own life, rather than passively letting circumstances or other people steer your destiny.

---

Người Hành Khách và Vị Thuyền Trưởng

Trong một cơn bão dữ dội trên biển, toàn bộ thủy thủ đoàn của một con tàu đang đứng trước nguy cơ đắm tàu.

Sau khi cơn sóng đã qua, một người Hành khách, người chưa từng ra khơi bao giờ, thấy vị Thuyền Trưởng dường như hoàn toàn bình tĩnh, ngay cả trong lúc nguy hiểm nhất, đã tò mò hỏi ông ta về cái chết của cha ông.

"Cái chết của cha tôi?" Vị Thuyền trưởng nói, "Ồ, ông ấy đã chết trên biển, giống như ông nội tôi cũng đã chết như thế."

"Và ông không sợ gì khi giao phó bản thân cho một yếu tố đã gây ra tai họa cho gia đình ông hay sao?"

"Sợ ư? Không hề; tại vì  tất cả chúng ta đều phải chết; chẳng phải cha ông cũng đã chết rồi sao?"

"Phải, nhưng ông ấy đã chết trên giường."

"Vậy thì tại sao ông không sợ đặt mình trên giường ngủ?"

"Vì tôi hoàn toàn cảm thấy an toàn ở đó."

"Có thể là vậy," vị Thuyền trưởng đáp; "nhưng nếu bàn tay của ông Trời bao phủ khắp mọi nơi, thì tôi cũng chẳng sợ ra khơi hơn ông sợ đi ngủ trên giường."

Bạn phải tự làm chủ và kiểm soát cuộc sống của chính mình, thay vì thụ động để hoàn cảnh hay người khác quyết định số phận.