Những điểm chính:
-
Hãy ưu tiên trong việc bổ sung protein cho bữa ăn để hỗ trợ cho việc lão
hóa một cách khỏe mạnh và duy trì khối lượng cơ bắp quan trọng cho sức
khoẻ.
-
Các thực phẩm giàu protein hàng đầu bao gồm trứng, cá, các sản phẩm từ
sữa, đậu phụ, các loại đậu, thịt bò và thịt gà.
-
Hãy kết hợp chế độ ăn giàu protein với việc tập luyện sức khoẻ để duy
trì cơ bắp khỏe mạnh.
Tuy bài viết nhắm vào nam giới lớn tuổi, thế nhưng xem ra thực phẩm
giàu Protein luôn cần thiết cho cả hai giới, trong tất cả lứa
tuổi.
Lưu ý: Nội dung bài viết được chuyển ngữ từ bài đăng trên
trang Eating Well của tác giả Christopher Mohr, Ph.D., RD.
Chúng ta chỉ nên xem đây là những điều để tham khảo mà thôi.
Lão hóa là quy luật tự nhiên, nhưng những lựa chọn trong lối sống có thể tác
động đến "tuổi thọ khỏe mạnh" của bạn — tức là số năm bạn sống trong
tình trạng sức khỏe tốt. Một chế độ ăn uống cân bằng và chương trình tập luyện
thể dục, đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, có một dưỡng chất đặc biệt đáng
được chú ý khi bạn bước vào độ tuổi xế chiều, đó chính là protein. Trên thực
tế, nhu cầu protein của cơ thể thậm chí có thể gia tăng theo tuổi tác nhằm hỗ
trợ duy trì cơ bắp, sức mạnh và các khả năng tổng quát, cần thiết cho sinh
hoạt hàng ngày.
“Nam giới trên 50 tuổi thực sự có nhu cầu protein cao hơn so với khi họ còn
trẻ. Phần lớn nguyên nhân bắt nguồn từ một hiện tượng gọi là ‘kháng đồng
hóa’ (anabolic resistance)—thuật ngữ mô tả sự suy giảm theo tuổi tác về mức
độ phản ứng mạnh mẽ của cơ bắp đối với protein và việc tập thể thao,”
Tiến sĩ Stu Phillips, một nhà nghiên cứu về protein tại Đại học McMaster, cho
biết như trên. Trên thực tế, các nghiên cứu chỉ ra rằng người cao tuổi có thể
cần lượng protein cao hơn nhiều so với mức tiêu chuẩn 0.8 gram cho mỗi kilôgam
trọng lượng cơ thể mỗi ngày (0.36 g/pound/ngày) để duy trì khối lượng cơ bắp.
Chẳng hạn, các chuyên gia—bao gồm Tiến sĩ Heather Leidy từ Đại học
Texas—khuyên nên có mức tiêu thụ khoảng 1.6 g/kg/ngày (0.73 g/lb./ngày).
Để giúp bạn đáp ứng nhu cầu protein, chúng tôi xin cung cấp danh sách các loại
thực phẩm giàu protein nên có trong khẩu phần ăn hàng ngày của bạn.
1. Cá mòi
Cá mòi là loại cá nhỏ, nhiều dầu, thường được đóng hộp; chúng được xem là
một trong những thực phẩm giàu dinh dưỡng nhất hiện nay, cung cấp lượng
protein lên tới 18 gram chỉ trong một hộp 5 ounce (75 gram). Loại cá này
cũng rất dồi dào omega-3, vitamin D, vitamin B12, canxi và kali (calcium and
potassium)—những dưỡng chất ngày càng trở nên quan trọng hơn khi chúng ta
lớn tuổi.
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, cá mòi còn rất tiện lợi, giá cả phải chăng và
dễ chế biến, giúp bạn dễ dàng thêm chúng vào thực đơn hàng tuần của mình.
Hãy thử thêm cá mòi vào các món salad để tăng cường lượng protein, hoặc kẹp
chúng vào bánh mì sandwich để tạo nên một hương vị mặn mà đầy hấp dẫn. Nếu
bạn không thực sự yêu thích cá mòi, hãy thử thay thế bằng các loại cá béo
tương tự như cá hồi, cá thu hoặc cá cơm.
2. Cottage Cheese
Phô mai cottage đang dần được ưa chuộng trở lại—và điều này hoàn toàn có lý
do chính đáng.
"Một cốc (cup) phô mai cottage cung cấp khoảng 25 gram protein, khiến nó
trở thành một sự bổ sung tuyệt vời cho bữa sáng, bữa ăn nhẹ hoặc thậm chí
là bữa ăn chiều,"
Dana White, Thạc sĩ kiêm Chuyên gia Dinh dưỡng (RD) chuyên về thể thao, cho
biết. Trên thực tế, nếu bạn đang tìm kiếm một món ăn nhẹ giàu protein trước
khi đi ngủ, phô mai cottage có thể hỗ trợ cho việc phục hồi và thúc đẩy sự
phát triển cơ bắp của bạn.
"Loại phô mai này rất giàu casein—một loại protein có đặc điểm là tiêu
hóa và hấp thụ chậm. Các dữ liệu nghiên cứu cho thấy việc bổ sung casein
trước khi ngủ giúp hỗ trợ cho việc phục hồi cơ bắp."
3. Trứng
Trứng là một nguồn dinh dưỡng vô cùng dồi dào, cung cấp 12 gam protein chất
lượng cao chỉ trong mỗi hai quả trứng. Trên thực tế, trứng xếp hạng rất cao
về thành phần axit amin và được xem là một trong những nguồn protein có khả
năng hấp thụ sinh học tốt nhất. Trứng cũng là nguồn cung cấp dồi dào các
dưỡng chất thiết yếu khác như choline, lutein và zeaxanthin—vốn rất quan
trọng đối với sức khỏe của mắt và não bộ—cùng với các loại vitamin A, B12,
D, E và K.7
Dù là bữa sáng, bữa trưa hay bữa tối, trứng luôn là một lựa chọn dễ dàng và
tiện lợi. Hãy thử thay đổi khẩu vị bằng món trứng ốp lết (omelet) lành mạnh,
bánh mì kẹp trứng trộn salad, hoặc thêm trứng vào các món ăn như mì ramen
hay các món khoái khẩu khác mà bạn biết cách làm.
4. Các loại đậu
Có lẽ là một trong những loại thực phẩm bị đánh giá thấp nhất, các loại
đậu—như đậu hạt và đậu lăng (beans and lentils)—nhưng lại chính là những
"người hùng thầm lặng" trong lĩnh vực dinh dưỡng.
"Với tư cách là một chuyên gia dinh dưỡng, tôi sẽ vẫn luôn hết lời ca
ngợi đậu lăng và các loại đậu hạt, bởi chúng cực kỳ bổ dưỡng nhưng lại
thường bị mọi người bỏ qua," Lisa Valente, Thạc sĩ (M.S.) kiêm Chuyên gia Dinh dưỡng (RD), chia sẻ. Đậu
hạt và đậu lăng có đặc tính kháng viêm và chứa hàm lượng chất xơ cao; chỉ
với một khẩu phần ½ cốc, chúng đã cung cấp khoảng 7 gam chất xơ—giúp hỗ trợ
sức khỏe tim mạch và hệ tiêu hóa.
Hơn nữa, các loại đậu còn là nguồn cung cấp protein thực vật tuyệt vời, mang
lại khoảng 8 gam protein chỉ trong một khẩu phần ½ cốc. Để gia tăng cả lượng
protein lẫn chất xơ, bạn hãy thử trộn đậu hạt hoặc đậu lăng vào các món ăn
có thịt xay, chẳng hạn như món sốt thịt ăn kèm với mì pasta, hoặc ngay cả mì
gói (ramen). Chúng cũng đặc biệt tỏa sáng trong các bữa ăn không thịt, dù là
khi được thêm vào các món súp, salad hay được dùng để thay thế cho cơm hoặc
các loại ngũ cốc khác.
5. Sữa
Sữa bò thường là một lựa chọn dễ bị bỏ qua—đặc biệt là với nam giới trên 50
tuổi—nhưng đây lại là một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng rất đáng để cân
nhắc. Với 8 gam protein trong mỗi cốc, sữa là một cách đơn giản để bổ sung
thêm protein, canxi (calcium), phốt-pho và vitamin D—tất cả đều là những
dưỡng chất thiết yếu giúp tăng cường sức khỏe cơ bắp và xương khớp.
Nếu bạn không thích uống sữa nguyên chất, hãy thử thêm sữa vào cà phê, ngũ
cốc, sinh tố hoặc các loại đồ uống bổ sung protein (protein shakes). Đối với
những người bị dị ứng với lactose hoặc ưa chuộng các loại sữa có nguồn gốc
thực vật, hãy lựa chọn sữa không chứa lactose hoặc sữa đậu nành—loại sữa
thực vật duy nhất có hàm lượng protein tương đương với sữa bò.
6. Thịt bò
Có lý do chính đáng khiến thịt bò được xem là một trong những nguồn protein
ưu việt nhất. Cứ mỗi 100 gram (3.5 ounce), thịt bò cung cấp 27 gram protein
hoàn chỉnh, đáp ứng 95% Giá trị Hàng ngày (DV) về vitamin B12, 15% DV về
sắt, cùng vô số dưỡng chất thiết yếu khác như các vitamin nhóm B, kẽm và
selen.
Thịt bò là một lựa chọn tuyệt vời nhờ tính linh hoạt trong chế biến—bạn có
thể thưởng thức thịt bò xay trong các món burger hay sốt thịt, hầm cùng các
món ăn đậm đà, hoặc nướng để có những bữa ăn nhanh gọn mà vẫn thơm ngon trọn
vị.
7. Đậu phụ
Nếu bạn muốn duy trì chế độ ăn thuần thực vật, đậu phụ (hay đậu hủ) là một
thực phẩm thay thế thịt tuyệt vời, bởi đây là một trong số ít các nguồn
protein hoàn chỉnh có nguồn gốc thực vật—nghĩa là nó chứa đầy đủ tất cả các
axit amin thiết yếu. Trong mỗi 100 gram (3.5 ounce), đậu phụ cung cấp 17
gram protein, cùng với canxi và phốt pho. Đậu phụ cũng cung cấp gần 15% nhu
cầu sắt hàng ngày (DV). Tuy nhiên, do loại sắt này có nguồn gốc thực vật
(sắt non-heme), việc kết hợp đậu phụ với một nguồn vitamin C—chẳng hạn như
ớt chuông—có thể giúp tăng cường khả năng hấp thụ sắt của cơ thể.
8. Thịt gà
Một loại thực phẩm giàu protein hàng đầu khác chính là thịt gà, nhờ vào giá
trị dinh dưỡng đặc trưng của nó. Một khẩu phần 100 gram (3.5 ounce) cung cấp
23 gram protein và rất ít chất béo—đặc biệt là khi đã loại bỏ phần da.
Thịt gà là một lựa chọn vô cùng linh hoạt: bạn có thể thưởng thức nó trong
các món bánh mì kẹp, trộn cùng salad, dùng làm món chính, hoặc thêm vào các
món hầm và súp để tăng cường thêm protein và hương vị.
Các bí quyết sống thọ và mạnh khoẻ khác
Ngoài những thực phẩm hỗ trợ cho tiến trình lão hóa lành mạnh, còn có những
thói quen sinh hoạt khác có thể giúp chúng ta chống lại sự tàn phá của thời
gian.
-
Tập Luyện Sức Khoẻ. Cơ bắp
chính là cơ quan quyết định tuổi thọ; việc tập luyện sức mạnh một cách đều
đặn có thể giúp ngăn ngừa tình trạng té ngã, suy nhược cơ thể và sự lão
hóa yếu ớt.
“Bên cạnh việc bổ sung protein, bạn cũng cần duy trì một thói quen tập
luyện sức mạnh đều đặn để bảo toàn khối lượng cơ bắp. Nhiều nghiên cứu
tổng hợp (meta-analysis) được công bố trong vòng năm năm qua đều đi đến
cùng một kết luận: protein sẽ chẳng mang lại tác dụng gì đối với quá
trình lão hóa, trừ khi nó được kết hợp cùng các bài tập kháng lực,” bà Leidy, một chuyên gia y tế trong ngành thể thao, giải thích.
-
Sự Kết Nối, Giao Thiệp Xã Hội.
Nam giới đôi khi gặp khó khăn trong việc thiết lập những kết nối sâu sắc
với người khác, nhưng điều này lại vô cùng thiết yếu đối với sự an lạc và
sức khỏe tinh thần. Một cách để tạo dựng kết nối chính là cùng tập thể dục
với bạn bè, hàng xóm hoặc các thành viên trong gia đình. Mặc dù bản thân
việc tập luyện đã rất tuyệt vời, nhưng điều tuyệt diệu hơn cả chính là cơ
hội để kết nối, dành thời gian bên nhau và trò chuyện. Nam giới cũng rất
cần những người bạn thân thiết và những mối liên hệ gắn bó. Trên thực tế,
các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng sự kết nối xã hội chính là chìa khóa
dẫn đến sự trường thọ.
-
Hãy Bước Ra Ngoài. Hòa mình
vào thiên nhiên là một trong những điều tuyệt vời nhất bạn có thể làm cho
sức khỏe và tinh thần của mình. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy việc
ở ngoài trời có thể giúp giảm căng thẳng. Hãy bước ra ngoài đi dạo, vui
chơi cùng con cháu, hoặc làm bất cứ điều gì giúp bạn thoát khỏi ánh đèn
huỳnh quang (fluorescent lights) và bốn bức tường quen thuộc thường
ngày.
Thay Lời Kết
Lão hóa là một phần tự nhiên của cuộc sống—và đó còn là một món quà tuyệt
vời. Đối với hầu hết mọi người, các lựa chọn về lối sống, đóng vai trò to
lớn trong việc bạn lão hóa như thế nào, bao gồm cả việc duy trì cảm giác
khỏe mạnh về thể chất. Để hỗ trợ cơ bắp, điều quan trọng là bạn cần ưu tiên
một chế độ ăn giàu protein, bao gồm các loại thực phẩm nguyên bản và giàu
dinh dưỡng như cá mòi, các sản phẩm từ sữa, thịt bò, thịt gà, các loại đậu
và đậu phụ. Để tiếp tục hỗ trợ cho sự trường thọ của mình, hãy đặt mục tiêu
tập luyện tăng cường sức mạnh vài lần mỗi tuần, duy trì kết nối xã hội và
dành nhiều thời gian ở ngoài trời nhất có thể.
Chúc quý vị đọc giả lớn tuổi, cả nam và nữ giới, của Đặc San Lâm Viên có một
đời sống trường thọ, an lành và khoẻ mạnh.
Bùi Phạm Thành
Post a Comment