Sức Khoẻ Và Người Lớn Tuổi

Như hầu hết chúng ta đều biết, quan niệm thần linh và khoa học thường không đi đôi với nhau. Bởi vì quan niệm thần linh là niềm tin, trong khi đó khoa học đòi hỏi phải có chứng minh rõ rệt.

Bài viết dưới đây chỉ là sự chia xẻ quan điểm cá nhân, hoàn toàn dựa trên khoa học và kinh nghiệm bản thân, chứ không có ý nghĩa gì khác. Tất cả các dữ kiện trong bài đều có thể tìm thấy trên internet.

Bài viết có thể không làm hài lòng quý vị nghiêng nặng về quan niệm thần linh. Nếu quý vị là người có quan niệm như thế thì nên ngừng lại ở đây, không nên đọc tiếp.

Năm 1789, trong một bức thư gửi Jean-Baptiste Le Roy, Benjamin Franklin, cha đẻ của nền độc lập của Hoa Kỳ, đã viết một câu, không những trở thành danh ngôn, mà còn là nguyên lý về đời sống của người dân, bất kể quốc gia hay xã hội nào trên quả đất này

In this world nothing can be said to be certain, except death and taxes.
Trên đời này, chẳng có điều gì có thể được coi là chắc chắn, ngoại trừ cái chết và thuế.

Thế nhưng, nhiều người trong chúng ta đã biết rằng "có thể qua mặt được nhân viên sở thuế, chứ không thể qua mặt được thần chết." Bởi vì, từ thuở khai thiên lập địa đến nay, chúng ta đều thấy rằng "ai cũng già, và ai cũng chết," và "Nhà giàu luôn có trăm phương ngàn kế để tránh thuế." Thế cho nên có câu thơ rằng:

"Phật già Phật cũng qua đời,

Chúa chết Chúa cũng phải rời trần gian.

Muhammad dẫu ngang tàng

Tóc râu cũng bạc, thế gian cũng lìa.

Thế nhưng chuyện thuế má kia

Triệu phú, tỉ phú, chẳng hề lo toan

Trăm phương, ngàn kế an toàn

Trốn chuyện đóng thuế dễ dàng như chơi

Mới hay sống ở trên đời

Trốn thuế thì được, chết thời chịu thua."

Triết học đông phương có quan niệm về chu kỳ của đời người là "Sinh, Lão, Bệnh, Tử", đã trở thành Chân Lý mà loài người đã chiêm nghiệm, và có câu:

"Phật già Phật cũng trắng đầu

Chúa già Chúa cũng bạc râu như người

Muhammad cũng chết thôi

Xem ra thì chẳng khác người bao nhiêu."

Từ đó cho thấy, ba vị đứng đầu ba tôn giáo chính của nhân loại cũng không thoát khỏi Chân Lý của cuộc đời. 

Tuy cả ba tôn giáo đều nói đến cõi Vĩnh Hằng, hay còn gọi là Thiên Đàng. Thế nhưng, 

Vệ tinh Voyager 1, được NASA phóng đi từ năm 1977 và đã bay vào không gian, tính đến nay, đã xa quả đất khoảng 16 tỉ dặm (hơn 25.4 tỉ cây số), thế nhưng vẫn chẳng thấy Thiên Đàng là chỗ nào cả! 

Đồng thời, cho đến ngày nay, ba vị đứng đầu tôn giáo nói trên, đều đã lên Thiên Đàng qua mấy ngàn năm mà vẫn chưa "hạ cánh" xuống quả đất này một lần thứ hai nào nữa! Suy ra, nếu đã lên Thiên Đàng rồi thì khó có thể trở lại trần gian, vì xa quá. Có lẽ vì thế mà Thôi Hiệu, thi sĩ đời nhà Đường bên tàu, đã viết trong bài thơ "Hoàng Hạc Lâu":

Tích nhân dĩ thừa hoàng hạc khứ,

Thử địa không dư Hoàng Hạc Lâu.

Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản,

Bạch vân thiên tải không du du.

nghĩa là

Người xưa đã cưỡi hạc vàng bay đi,

Nơi đây chỉ còn lại lầu Hoàng Hạc

Hạc vàng một khi bay đi đã không trở lại

Mây trắng ngàn năm vẫn phiêu diêu trên không

dịch thơ

Người xưa đã cưỡi hạc vàng bay,

Để lầu Hoàng Hạc lại nơi này.

Hạc vàng một đi không trở lại,

Mây trắng ngàn năm vẫn cứ bay.

Xem ra, chuyện "Một đi không trở lại" là Chân Lý. Tin hay không, thì tuỳ cá nhân. Thế nhưng thánh thần và khoa học, hơn mấy ngàn năm qua, cũng không thể làm gì khác được.

Bởi vậy, ba điều "Sinh, Lão, Tử" là chắc chắn, không cần bàn luận. Phần "Bệnh" còn lại là điều chúng ta cần quan tâm. Bởi vì ai rồi cũng sẽ mắc "bệnh". Thế nhưng, từ ngàn năm xưa, ông bà ta đã khuyên "Phòng bệnh hơn chữa bệnh." Cho thấy rằng

Dẫu khoa học không thể tìm ra cách chữa bệnh, thì cũng tìm ra cách ngừa bệnh.

Thế cho nên, khi đã bước đến chu kỳ "Lão, Bệnh", thì "lão" phải chú ý đến việc chăm sóc sức khỏe cả thể xác lẫn tinh thần. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm kiểm soát các bệnh mãn tính như viêm khớp hay tiểu đường, nghe ngóng những dấu hiệu, những thay đổi về sức khoẻ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng cô lập xã hội.

Nơi đây, cũng xin nói về thời điểm "Lão" mà chúng ta đều hiểu là "Già". Thế nhưng ở tuổi nào thì gọi là già? Đến nay vẫn chưa có một định nghĩa rõ rệt nào cả. Theo luật "tương đối" của Mỹ thì tuổi già là tuổi về hưu, khoảng 62 đến 65 tuổi, thế nhưng con số 65 cũng từ từ thay đổi theo thời gian. Ngày xưa, thi sĩ Đỗ Phủ thời nhà Đường bên tàu, nhân lúc ngồi uống rượu ngắm cảnh bên bờ sông, đã ngẫu hứng viết hai bài thơ "Khúc Giang". Trong đó, bài thứ hai có một câu "để đời" về tuổi già, được truyền tụng đến ngày nay:

"Nhân sinh thất thập cổ lai hy."

đại ý nói rằng:

"Xưa nay đời người sống tới bảy chục là hiếm hoi."

Ngày nay, ở Mỹ, 70 mới là tuổi được hưởng phúc lợi tối đa (maximum benefits age). Thế nhưng, ông bà ta có để lại câu ca dao rằng:

"Bà già tuổi tám mươi tư

Ngồi bên cửa sổ gửi thư kén chồng

Hỏi rằng có lợi hay không?

Lợi thì có lợi hàm răng chẳng còn."

Ngẫm lại, cái gọi là "tuổi già" cũng chỉ là "tương đối" mà thôi. Sức khoẻ, cả thể chất và tinh thần, mới là điều quan trọng.

Nơi đây, chúng ta thử xem qua các khía cạnh trọng yếu về sức khỏe của người cao tuổi, để từ đó chúng ta có thể chú ý mà giữ gìn sức khoẻ, phòng ngừa bệnh: 

• Hoạt động thể chất: Việc tập luyện thường xuyên và phù hợp với từng cá nhân là yếu tố thiết yếu để duy trì khả năng vận động, sức mạnh và sự thăng bằng.
• Chăm sóc dự phòng: Khám sức khỏe định kỳ với bác sĩ, tiêm chủng và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc là những việc làm vô cùng quan trọng giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.
• Dinh dưỡng: Một chế độ ăn uống cân bằng giúp hỗ trợ sức khỏe tổng quát; trong đó, chỉ số BMI cao hơn một chút (từ 25 đến 27) thường được xem là mức lành mạnh đối với người cao tuổi.
• Sức khỏe tinh thần và cảm xúc: Việc ngăn ngừa cảm giác cô đơn, kiểm soát căng thẳng và giữ cho trí óc luôn minh mẫn là những yếu tố sống còn đối với sự an lạc và hạnh phúc.
• An toàn và tính độc lập: Cẩn thận trong việc sử dụng thuốc men, phòng ngừa té ngã và kiểm soát các bệnh mãn tính (ví dụ: tăng huyết áp, sa sút trí tuệ, ...) sẽ giúp người cao tuổi có thể sống một cách an toàn và độc lập.

Chỉ Số Khối Lượng Cơ Thể (Body Mass Index - BMI) giúp phân loại người lớn dựa trên cân nặng so với chiều cao, cung cấp ước tính nhanh về tỷ lệ mỡ trong cơ thể. Sau đây là bảng phân tích chung:

Các loại BMI dành cho người lớn:

• Thiếu cân: Dưới 18.5
• Khỏe mạnh: 18.5 đến 24.9
• Thừa cân: 25 đến 29.9
• Béo phì: 30 trở lên
• Béo phì loại 1: 30 đến 34.9
• Béo phì loại 2: 35 đến 39.9
  
• Béo phì loại 3: 40 trở lên

Những điều quan trọng cần lưu ý:

• BMI không phân biệt giữa cơ bắp và mỡ.
• Chỉ số BMI cao không phải lúc nào cũng có nghĩa là lượng mỡ cao, đặc biệt là đối với các lực sĩ thể thao hoặc những người luyện tập thể hình có khối lượng bắp thịt cao.
• Chỉ số BMI chỉ là hướng dẫn chung và nên được xem xét cùng với các yếu tố sức khỏe khác.

Các bạn có thể dùng phương pháp Tính Chỉ Số BMI sau đây để thử xem chỉ số BMI của mình là bao nhiêu? (Xin dùng số chẵn mà thôi);

Tính Chỉ Số BMI

Chiều Cao: Ft Inches

Cân Nặng: Lbs

Nói tóm lại, thì chúng ta đều hiểu "Nguyên Lý Tương Đối" của thiên nhiên là "Sinh, Lão, Bệnh, Tử", nhưng nếu có sự chọn lựa giữa sống lâu và sống an vui khoẻ mạnh thì cá nhân chúng ta sẽ chọn lựa như thế nào?

Câu trả lời xin dành cho từng cá nhân.

Bùi Phạm Thành

(Đặc San Lâm Viên)