Công Án Thiền 139 - Nơi Ở Của Triệu Châu

Triệu Châu đến thăm Vân Cư

Vân Cư hỏi chỗ an cư tuổi già

Triệu Châu: “Chỗ nào cho ta?"

“Chùa cổ trên núi chỗ là cho ông."

Triệu Châu mới hỏi “Sao ông

Biết chỗ ấy tốt lại không ẩn mình."

Vân Cư chỉ biết lặng thinh

Triệu Châu tiếp tục hành trình ngao du.

Một hôm ghé thăm Ngạc Châu

Ông này này cũng hỏi một câu rằng là

“Sao không an cư tuổi già?"

Triệu Châu cũng hỏi “Đó là nơi đâu?"

Ngạc Châu nhận xét một câu

“Tuổi này mà chẳng biết đâu là nhà."

 Triệu Châu trả lời rằng là:

“Số năm cưỡi ngựa đã ba mươi rồi

Hôm nay quả thực là tôi

Bị ngã chỏng gọng từ nơi lưng lừa." 

Bùi Phạm Thành

Ngày 3 tháng 7 năm 2023

---

139. Nơi Ở Của Triệu Châu

Một hôm Triệu Châu đến thăm Vân Cư, Vân Cư hỏi: "Tại sao ông không an cư lúc tuổi già?"

Triệu Châu hỏi lại: "Có chỗ nào dành cho tôi?"

Vân Cư gợi ý: “Trên núi có ngôi chùa cổ.”

Triệu Châu nói: “Vậy tại sao ông không đến sống ở đó?"

Vân Cư không trả lời được.

Sau đó, Triệu Châu đến thăm Ngạc Châu và ông ấy cũng hỏi: "Tại sao ông không an cư khi đã về già?"

Triệu Châu cũng nói: “Đâu là chỗ cho tôi?”

Ngạc Châu hỏi: "Đến tuổi này mà ông vẫn không biết nơi trú ngụ cho mình hay sao?"

Triệu Châu nói: "Tôi đã cưỡi ngựa trong ba mươi năm, nhưng hôm nay tôi đã ngã xuống từ một con lừa."

Triệu Châu bắt đầu học Thiền ở tuổi sáu mươi mốt. Khi ông tám mươi tuổi, ông trở thành trụ trì của Chùa Quan Âm ở Triệu Châu. Ông sống đến một trăm hai mươi tuổi và được biết đến là người năng nổ đi du lịch và viếng thăm các tu viện và các Thiền sư khác để thử thách trí tuệ Thiền của họ. Ông đã để lại nhiều công án hơn bất kỳ Thiền sư nào khác.

Khi Vân Cư đề nghị Triệu Châu ổn định cuộc sống và ngừng đi du lịch, Triệu Châu đã biết ngôi nhà thực sự của chính mình vì ông ta luôn ở đó. Vì vậy, câu hỏi "Đâu là nơi dành cho tôi?" là rất mỉa mai.

Đối với đề nghị của Vân Cư rằng Triệu Châu nên an cư ở ngôi chùa cổ, Triệu Châu bảo Vân Cư hãy tự mình sống ở đó. Đối với Triệu Châu, không có nghỉ hưu trong Thiền. Các Thiền sư luôn thanh thản, tự do muốn làm gì thì làm, không cần phải về hưu.

Khi Triệu Châu đến thăm Ngạc Châu, ông ta cũng được hỏi cùng một câu và cũng đưa ra câu trả lời tương tự. Nhưng Ngạc Châu đã nhận được câu trả lời mỉa mai theo giá trị bề ngoài và nói, "Thật xấu hổ cho ông. Ở tuổi của ông, thì nên biết rằng nơi an cư là ở ngay dưới chân mình."

Về điều này, Triệu Châu trả lời rằng ông đã quen đối phó với ngựa chứ không phải với lừa.

Lâm Tế được biết đến với tiếng hét, Đức Sơn với cây gậy, và Triệu Châu với những lời nói thâm thuý.

139. Joshu's Dwelling Place

One day Joshu visited Unko who said, "Why don't you settle down in your old age?"

Joshu asked, "Where is the place for me?"

"The ruins of an old temple are here on the mountain," Unko suggested.

"Then why don't you live there yourself," Joshu said.

Unko did not answer.

Later, Joshu visited Shuyu who also asked him, "Why don't you settle down in your old age?"

"Where is the place for me," questioned Joshu as before.

"Don't you know the place for your old age?" Shuyu countered.

Joshu then commented, "I have practiced horseback riding for thirty years, but today I fell from a donkey."

Joshu started to study Zen at the age of sixty-one. When he was eighty years old, he became the Master of the Kannon Temple at Joshu. He lived to be one hundred twenty years old and was known for his energetic traveling and visiting of monasteries and Masters to challenge their Zen wisdom. He left more koans than any other Master.

When Unko suggested that Joshu settle down and stop traveling, Joshu already knew his own true home for he was always there. So his, "Where is the place for me?" is very ironic.

As for Unko's suggestion that Joshu settle down in the old ruins, Joshu tells Unko to live there himself. ForJoshu there is no retirement in Zen. Zen Masters are always at ease, free to do whatever they want, so there is no need for retirement.

When Joshu visited Shuyu, he was asked the same question and gave the same answer. But Shuyu took the ironic answer at face value and said, in effect, "Shame on you. At your age you should know your home is right under your feet" 

To this, Joshu replied that he was used to dealing with horses but not with donkeys. 

Rinzai is known for his "khats," Tokusan for his stick, and Joshu for his well-seasoned words.