Cây Xương Rồng
 |
| Hình minh hoạ bởi Google Gemini |
Điều đáng chú ý nhất về Thời Gian chính là sự tương đối của nó. Rất nhiều người trong chúng ta đã nghe về chuyện kẻ sắp chết đuối sẽ hồi tưởng lại vô số chuyện cũ; và cũng chẳng có gì khó tin khi một người có thể nhớ lại toàn bộ quá trình tán tỉnh yêu đương chỉ bằng khoảng thời gian tháo đôi găng tay mà thôi.
Đó chính là điều Trysdale đang làm: đứng cạnh chiếc bàn trong căn phòng độc thân của anh ta. Trên bàn đặt một chậu cây màu xanh có vẻ ngoài kỳ lạ, trồng trong chiếc chậu đất nung màu đỏ. Đó là một loài xương rồng với những chiếc lá dài tựa như những cánh tay của con bạch tuộc; chúng không ngừng đung đưa theo từng cơn gió nhẹ, tạo nên một cử động vẫy gọi đầy vẻ lạ lùng.
Người bạn của Trysdale – cũng là anh trai cô dâu – đang đứng bên chiếc tủ rượu, càu nhàu vì phải uống rượu một mình. Cả hai đều mặc dạ phục; những bông hoa cài áo màu trắng tựa như những vì sao lấp lánh trên ve áo họ, nổi bật giữa không gian mờ tối của căn phòng.
Trong khi chậm rãi tháo từng chiếc cúc của găng tay, Trysdale thoáng nhớ lại những giờ phút vừa qua với cảm giác đau nhói, ám ảnh. Dường như cánh mũi anh vẫn còn vương vấn mùi hương của những đóa hoa được xếp thành từng nhóm, ngào ngạt trong nhà thờ; bên tai anh vẫn còn âm thanh rì rầm trầm thấp của hàng ngàn giọng nói lịch thiệp, tiếng sột soạt của những bộ trang phục đẹp đẽ thẳng nếp, và dai dẳng hơn cả là giọng nói chậm rãi của vị mục sư đang thực hiện nghi thức tôn giáo ràng buộc nàng mãi mãi với một người đàn ông khác.
Từ góc nhìn tuyệt vọng cuối cùng ấy, anh vẫn cố gắng - như thể đó đã trở thành một thói quen trong tâm trí - để phỏng đoán xem vì sao và bằng cách nào anh đã đánh mất nàng.
Bị chấn động mạnh bởi một sự thật phũ phàng, anh bỗng thấy mình phải đối diện với một điều chưa từng gặp trước đây: chính con người thật của mình - trần trụi, khô khốc và không chút tô vẽ. Anh nhận ra mọi lớp vỏ bọc của sự giả tạo và tính vị kỷ mà mình từng khoác lên người, giờ đây chỉ còn là những mảnh giẻ rách của sự ngu muội. Anh rùng mình khi nghĩ rằng trong mắt người khác, tấm áo tâm hồn mà anh vẫn khoác lên người từ bấy lâu nay hẳn trông thật thảm hại và sờn rách. Thói háo danh và sự tự phụ ư? Đó chính là những kẽ hở trên bộ áo giáp của anh. Và nàng thì, tại sao, luôn chẳng hề vướng bận chút nào những điều ấy.
Khi nàng chậm rãi bước dọc lối đi về phía bàn thờ, chàng đã cảm thấy như bị bao trùm bởi cảm giác thừa thãi đầy u uất và mặc cảm – thứ cảm xúc duy nhất giúp chàng đứng vững. Chàng tự nhủ rằng vẻ nhợt nhạt trên gương mặt nàng là do nàng đang nghĩ về một người khác, chứ không phải người đàn ông mà nàng sắp sửa trao thân gửi phận.
Thế nhưng, ngay cả niềm an ủi ít ỏi ấy cũng bị tước đoạt khỏi chàng. Bởi lẽ, khi chứng kiến ánh nhìn nhanh nhẹn, trong trẻo mà nàng dành cho người đàn ông kia lúc chàng ta nắm lấy tay nàng, chàng hiểu rằng mình đã bị lãng quên. Đã có lúc, chính ánh nhìn ấy từng hướng về phía chàng, và chàng đã thấu hiểu ý nghĩa của nó. Quả thực, sự tự phụ trong chàng đã sụp đổ; điểm tựa cuối cùng cũng chẳng còn nữa. Tại sao mọi chuyện lại kết thúc như thế này? Giữa họ đâu có xảy ra tranh cãi hay bất hòa nào... chẳng có gì cả...
Như c ả ngàn lần qua, anh lại nhẩm tính trong đầu chuỗi sự kiện diễn ra vào những ngày cuối cùng trước khi cục diện đảo chiều đột ngột.
Nàng luôn một mực tôn sùng anh như một bậc thánh thần, còn anh thì đón nhận sự sùng bái ấy với phong thái uy nghi của bậc đế vương. Thứ hương thơm nàng dâng lên anh thật ngọt ngào; đầy vẻ khiêm nhường (anh tự nhủ), ngây thơ, sùng kính, và (có lúc anh từng thề thốt tin chắc) là vô cùng chân thành. Nàng khoác lên người anh biết bao phẩm hạnh, đức tính và tài năng xuất chúng, nhiều đến mức tưởng chừng như phi phàm; còn anh thì đón nhận tất cả những sự tôn vinh ấy tựa như sa mạc uống cạn cơn mưa – cho dù thứ nước đó chẳng thể nào khơi dậy nơi nó dù chỉ một mầm hoa hay trái ngọt.
Khi Trysdale cau có giật mạnh đường chỉ chiếc găng tay cuối cùng, hình ảnh cực điểm của thói tự cao tự đại đầy ngớ ngẩn - điều mà giờ đây anh mới hối tiếc, nhưng đã muộn màng - bỗng hiện về sống động trong tâm trí. Đó là cái đêm anh ngỏ lời mời nàng cùng bước lên bệ cao danh vọng với mình để chia sẻ vinh quang ấy. Giờ đây, nỗi đau đớn khiến anh không thể nào cho phép mình hồi tưởng lại vẻ đẹp đầy quyến rũ của nàng đêm hôm ấy - những lọn tóc buông lơi tự nhiên, cùng nét dịu dàng và vẻ đẹp trong sáng, thuần khiết toát ra từ ánh nhìn và lời nói của nàng. Thế nhưng, bấy nhiêu thôi cũng đã đủ để thôi thúc anh cất lời. Trong cuộc trò chuyện ấy, nàng đã nói:
"Đại úy Carruthers nói với em rằng anh nói tiếng Tây Ban Nha trôi chảy như người bản xứ. Tại sao anh lại giấu em khả năng đó? Có điều gì mà anh không biết không?"
Carruthers vốn là một gã ngốc. Chắc hẳn Trysdale đã phạm sai lầm (anh thỉnh thoảng vẫn hay làm thế) khi đem khoe tại câu lạc bộ một câu tục ngữ Tây Ban Nha cổ lỗ, sáo rỗng mà anh đã bới móc được từ đống tạp nhạp ở phần phụ lục cuối cuốn từ điển. Carruthers – một kẻ hâm mộ cuồng nhiệt nhưng thiếu chừng mực – chính là kiểu người hay thổi phồng cái màn phô trương kiến thức nửa mùa ấy.
Nhưng hỡi ôi! Hương thơm từ sự ngưỡng mộ của nàng sao mà ngọt ngào và đầy vẻ tán tụng đến thế. Chàng đã để mặc cho lời gán ghép ấy trôi qua mà chẳng hề phủ nhận. Chàng chẳng mảy may phản đối khi để nàng kết lên vầng trán mình vòng nguyệt quế giả tạo của một học giả thông thái về tiếng Tây Ban Nha. Chàng để mặc nó ngự trên cái đầu đầy vẻ chinh phục của mình, và giữa những nếp lá mềm mại kia, chàng chẳng hề cảm thấy mũi gai nhọn sẽ đâm thấu mình về sau.
Nàng thì hạnh phúc, e ấp và run rẩy làm sao! Nàng xao xuyến tựa như con chim sa lưới khi chàng đặt tất cả uy quyền của mình dưới chân nàng! Chàng dám chắc - và giờ vẫn dám chắc - rằng ánh mắt nàng đã bộc lộ sự ưng thuận không thể nhầm lẫn, thế nhưng, với vẻ e lệ, nàng nhất quyết không đưa ra câu trả lời trực tiếp. "Ngày mai em sẽ gửi câu trả lời cho anh," nàng nói; và chàng - kẻ chiến thắng đầy tự tin và rộng lượng - đã mỉm cười chấp thuận sự trì hoãn ấy.
Hôm sau, chàng nóng lòng chờ đợi tin tức ngay tại phòng mình. Đến trưa, người nhà của nàng mang đến một chậu xương rồng kỳ lạ đựng trong chiếc bình đất nung đỏ. Chẳng có lấy một mảnh giấy hay lời nhắn nào, chỉ duy nhất tấm thẻ gắn trên cây ghi một cái tên xa lạ, nghe thật thô kệch hoặc có lẽ là tên khoa học của loài cây đó.
Chàng chờ mãi đến tận đêm khuya, nhưng câu trả lời vẫn bặt vô âm tín. Lòng kiêu hãnh to lớn cùng nỗi tự ái bị tổn thương đã ngăn chàng tìm đến nàng.
Hai buổi tối sau, họ gặp nhau trong một bữa tiệc tối. Lời chào hỏi giữa hai người chỉ dừng lại ở mức xã giao, nhưng ánh mắt nàng nhìn chàng lại đầy vẻ hồi hộp, băn khoăn và khao khát. Về phần chàng, dù vẫn giữ thái độ lịch thiệp nhưng lại tỏ ra cương quyết, chờ đợi nàng lên tiếng giải thích.
Với sự nhạy bén đặc trưng của phụ nữ, nàng nhanh chóng nhìn ra thái độ ấy và lập tức trở nên lạnh lùng, xa cách tựa băng tuyết.
Kể từ đó, khoảng cách giữa họ ngày càng nới rộng. Lỗi lầm thuộc về ai? Ai là người đáng trách? Giờ đây, khi lòng kiêu hãnh đã bị khuất phục, chàng đi tìm câu trả lời giữa những mảnh vụn của sự tự mãn trong chính mình. Nếu như...
Giọng nói của người đàn ông kia trong phòng, với vẻ càu nhàu chen ngang dòng suy nghĩ, đã đánh thức anh khỏi sự trầm tư.
"Này Trysdale, anh sao thế? Trông anh ủ rũ cứ như thể chính anh là người phải kết hôn chứ không phải chỉ đóng vai kẻ tòng phạm vậy. Nhìn tôi đây này, cũng là kẻ đồng lõa đây, đã lặn lội suốt hai ngàn dặm trên con tàu chở chuối nồng nặc mùi tỏi và đầy gián từ tận Nam Mỹ về để tiếp tay cho vụ 'hiến tế' này—hãy xem gánh nặng tội lỗi đè lên vai tôi nhẹ nhàng đến mức nào. Cô em gái duy nhất của tôi đấy, thế mà giờ con bé đã đi mất rồi. Thôi nào! Uống chút gì đó cho nhẹ lòng đi."
" Cảm ơn bạn. Tôi không uống lúc này đâu," Trysdale nói.
"Rượu brandy của anh," người kia vừa nói vừa bước lại gần và đứng bên cạnh anh, "dở tệ. Hôm nào có dịp hãy ghé thăm tôi ở Punta Redonda và nếm thử thứ rượu buôn lậu của lão Garcia. Rất đáng công trình và đồng tiền bát gạo đấy. Ô! Thật quý hoá, anh kiếm đâu ra 'cây xương rồng' này thế, Trysdale?"
"Một món quà," Trysdale nói, "từ một người bạn. Anh có biết loài cây này không?"
"Biết rõ chứ. Nó là loài cây nhiệt đới. Ngày nào tôi cũng thấy hàng trăm cây như vậy quanh vùng Punta. Đây là cái tên ghi trên tấm thẻ buộc vào nó. Anh có biết tiếng Tây Ban Nha không, Trysdale?"
"Không," Trysdale đáp, nở một nụ cười chua chát thoáng qua - "Đó là tiếng Tây Ban Nha à?"
"Đúng vậy. Người dân bản địa tưởng tượng rằng những chiếc lá như những cánh tay đang vươn ra và vẫy gọi mình. Họ gọi nó bằng cái tên này - Ventomarme. Dịch sang tiếng Anh, cái tên đó có nghĩa là: 'Hãy đến và mang tôi đi'."
Bùi Phạm Thành
Nguyên tác:
The Cactus
by O. Henry
Post a Comment