Công Án Thiền 137 - Thuyền Sắt

Ngày Huyền Sa học Tuyết Phong

Người sư huynh nói với ông câu này:

“Anh mà đạt được mảy may

Hiểu Thiền hiểu đạo tôi đây sẵn sàng

Làm chiếc thuyền sắt đàng hoàng

Dong buồm lên để tìm đàng ra khơi."

Và nhiều năm sau thế rồi

Huyền Sa chứng ngộ nên người Thiền sư

Ông hỏi người sư huynh xưa:

“Thuyền sắt ông đã đóng chưa, sao rồi?"

Người sư huynh xưa nghẹn lời

Không thể đáp lại một lời cho xuôi.

Thiền là sống thực trên đời

Tu lâu cũng chỉ là người đi tu

Dù thuộc bao nhiêu kinh thư

Tâm Phật không có, còn thua người thường.

Bùi Phạm Thành

Ngày 29 tháng 6 năm 2023

---

137. Thuyền Sắt

Khi Huyền Sa đang học Thiền với thiền sư Tuyết Phong, một sư đệ tên Quang nói: "Nếu anh có thể đạt được điều gì đó về Thiền, tôi sẽ làm một chiếc thuyền bằng sắt và dong buồm ra khơi."

Nhiều năm sau, Huyền Sa trở thành một Thiền sư, với Quang làm thị giả. Một hôm, Huyền Sa hỏi: "Ông đã đóng chiếc thuyền sắt chưa?" 

Quang im lặng.

Huyền Sa bắt đầu học Thiền lúc ba mươi tuổi dưới sự hướng dẫn của thiền sư Tuyết Sơn. Vị sư đệ trẻ, tên Quang, đã đưa ra câu nhận xét về chiếc thuyền sắt trong triều đại nhà Tấn (thế kỷ thứ tám và thứ chín) khi người dân Trung Hoa chưa bao giờ mơ tưởng về những con tàu bằng kim loại mà chúng ta có ngày nay.

Mặc dù Quang bắt đầu học Thiền sớm hơn Huyền Sa và đã chăm chỉ nghiên cứu và giữ giới luật trong nhiều năm, nhưng sự giác ngộ vẫn còn xa vời. Nhiều năm sau, khi Huyền Sa, đã trở thành thiền sư, hỏi Quang về chiếc thuyền sắt, không hề có ý mỉa mai, bóng gió hay định trả thù. Đó là lời tử tế nhất mà thiền sư Huyền Sa có thể dành cho Quang để đánh thức ông ta.

Thiền đạt được không phải bằng nhiều năm thực hành và giữ giới luật, cũng không phải bằng nghiên cứu và thu thập kiến thức.

137. The Iron Boat

When Gensha (玄沙師備 Xuansha Shibei, 835-908) was studying Zen under Master Seppo, a brother monk named Ko said, "If you can attain something of Zen, I will make an iron boat and sail the high seas." 

Many years later Gensha became a Zen Master, with Ko studying under him as an attendant monk. One day Gensha said, "Have you built your iron boat?" Ko remained silent.

Gensha started learning Zen at thirty years of age under Master Seppo. The young brother monk, Ko, made his remark about the iron boat during the Tan dynasty (eighth and ninth centuries) when people in China never dreamed of the metal ships we have today. 

Although Ko started the study of Zen at an earlier age than Gensha and studied and disciplined hard for many years, he was still far from realization. Many years later when Gensha, as Master, asked Ko about the iron boat, Gensha was not being sarcastic, insinuating, or exacting revenge upon Ko. It was the kindest word that Master Gensha could give Ko to awaken him. 

Zen is attained neither by years of practice and discipline nor by study and accumulation of knowledge.