Công Án Thiền 142 - Con Đường Tới Niết Bàn

Một nhà sư hỏi Càn Phong

“Đường Niết Bàn tới mười phương đấy mà

Nhưng khởi đầu từ đâu ra?"

Càn Phong cầm gậy vạch ra một đường

Một đường ở giữa không trung

Nói “Đây" ngụ ý con đường từ đây.

Nhà sư cũng hỏi câu này

Sau khi được gặp vị thầy Vân Môn

Vân Môn giơ chiếc quạt lên

Kể một câu chuyện thần tiên hoang đường.

Xem ra không phải sự thường

Sao họ không nói rõ ràng thẳng ra

Con đường Niết Bàn không xa

Khắp nơi kể cả quanh ta chỗ này.

Con đường Niết Bàn là đây

Hỏi chi những chuyện nơi này nơi kia.

Bùi Phạm Thành

Ngày 15 tháng 7 năm 2023

---

142. Con Đường Tới Niết Bàn

Một nhà sư hỏi Càn Phong, "Con đường Niết bàn dẫn đến mười phương. Nó bắt đầu từ đâu?"

Càn Phương giơ cây gậy vạch một đường ngang trong không trung, và nói: “Đây”.

Sau đó, nhà sư cũng hỏi Vân Môn câu tương tự. Vân Môn giơ chiếc quạt của mình lên và nói: “Chiếc quạt này nhảy lên tầng trời thứ ba mươi ba và đập vào mũi vị thần đang trấn ngự, sau đó nó lao xuống Biển Đông và đập vào cá chép linh thiêng. Cá chép hóa rồng mang mưa lũ đến”.

Những câu trả lời của Càn Phong và Vân Môn cho công án này khá là không thỏa mãn. Câu hỏi của nhà sư là: "Con đường giác ngộ dẫn đến mọi nơi, nhưng nó bắt đầu từ đâu?"

Càn Phong trả lời bằng cách vẽ một đường thẳng trong không khí và Vân Môn bằng cách kể một câu chuyện hoang đường về cái quạt.

Tại sao họ không nói đường ở khắp mọi nơi. Ở ngay đây! Ông đang đứng ngay tại chỗ bắt đầu của con đường Niết Bàn. Hãy là chính mình; đừng bận tâm đến người khác. Con đường không ở đâu khác; nó ở dưới chân ông; đó chính là ông.

142. The One Road of Nirvana

A monk asked Kenpo, "The one road of Nirvana leads into the ten quarters. Where does it begin?" 

Kenpo raised his walking stick to draw a horizontal line in the air. "Here," he said.

The monk later asked Unmon the same question. Unmon held up his fan and said, “This fan leaps up into the thirty-third heaven and hits the presiding deity on the nose, then it dives down into the Eastern Sea and hits the holy carp. The carp becomes a dragon that brings a flood of rain.”

The answers given by Kenpo and Unmon to this koan are quite unsatisfactory. The monk's question is: "The road of enlightenment leads everywhere, but where does it start?"

Kenpo answers by drawing a line in the air and Unmon by telling a tall tale about a fan.

Why didn't they just say, the road is everywhere. Here! You are standing on the very spot where the road of Nirvana begins. Be yourself; never mind others. The road is not somewhere else; it is under your feet; it is you.