Công Án Thiền 92 - Hiểu Biết Cao Hơn

Động Sơn nói với thiền sinh

“Có nhiều hiểu biết cao minh vô cùng

Hơn cả Phật pháp không chừng."

Một thiền sinh hỏi “Nói rằng cao hơn

Xin thầy nói rõ cho con

Những lời giáo lý cao hơn là gì?"

“Không phải là Phật chứ chi."

Ý thầy muốn giảng nên thì hiểu ra

Trên đời không có gì là

Một điều duy nhất để ta bám vào.

Núi cao còn có trời cao

Không nên bám víu chặt vào một nơi

Sống và hiểu rõ cuộc đời

Là người giác ngộ đạo đời khác chi.

Bùi Phạm Thành

Ngày 25 tháng 2 năm 2023

---

92. Hiểu Biết Cao Hơn

Động Sơn nói với các thiền sinh: “Các anh nên biết rằng có một sự hiểu biết thậm chí còn cao hơn Phật giáo.” Một thiền sinh bước tới và hỏi: "Thưa thầy, sự hiểu biết cao hơn Phật giáo là gì?" Động Sơn trả lời: “Đó không phải là Phật.”

Động Sơn sống vào thời nhà Đường ở Trung Hoa, thời hoàng kim của Phật giáo, và theo học nhiều Thiền sư như Quy Sơn, Nam Tuyền và Vân Nham.

Sau đó, Động Sơn thành lập dòng thiền Tào Động.

Một số Thiền sư thô bạo, ra đòn như mưa và đuổi học trò ra khỏi chùa. Nhưng Động Sơn tốt bụng và hiểu biết.

Lời nhận xét của Động Sơn đối với các thiền sinh của ông (ta nên biết rằng luôn có sự hiểu biết cao hơn trong Phật giáo) nhằm mục đích chống lại sự trì trệ.

Nhiều người khi nghe những câu như "Thiền là một cách sống", "thấy sự vật như chúng là" và "Sinh tử là Niết bàn; Niết bàn là Sinh tử" nghĩ rằng họ hiểu Thiền và không học, không tìm hiểu thêm nữa.

Một thiền sinh đứng dậy và hỏi thế nào là sự hiểu biết cao hơn. Động Sơn trả lời "không phải Phật." Đối với tất cả những thiền sinh tìm kiếm giác ngộ và chứng đắc, Động Sơn sẽ nói "không phải Phật." Nhưng với những người mới bắt đầu, Động Sơn sẽ nói "đó là Đức Phật."

Luôn luôn có hai cách trong học tập.

Một người đang tiến lên, người kia đang quay trở lại. Chúng ta tìm kiếm giác ngộ, Phật giới, bình đẳng, nhất thể phổ quát, nhưng chúng ta luôn quay trở lại với cuộc sống trần tục cụ thể này của con người. 

Chúng ta thấy Phật trong con người, cái chung trong cái riêng, cái nhất trong cái khác, cái bình đẳng trong cái bất bình đẳng, cái cân bằng trong cái mất cân bằng. Đó là hai, nhưng đó cũng là một. Đừng vướng mắc vào một vị Phật lý tưởng hay con người thế gian, đó là lời khuyên của Động Sơn.

Nguyên tác: Quyển 3 - Không Vướng Mắc

Soạn giả: Thiền sư Gyomay M. Kubose

92. A Higher Understanding

Tozan (洞山良价 (Tung-shan Liang-chieh; Tozan Ryokai, 807-869) said to his monks, “You monks should know there is an even higher understanding in Buddhism.” A monk stepped forward and asked, “What is the higher Buddhism?” Tozan answered, “It is not Buddha.”

Tozan lived during the Tang dynasty in China, the golden age of Buddhism, and studied under many Masters such as Nansen, Isan (潙山靈祐, Kuei-shan Ling-yu, Isan Reiyu, 771-853), and Ungan.

Later, Tozan established the foundations of Soto Zen.

Some Zen Masters were rough, raining blows and driving students from the monasteries. But Tozan was kind and understanding.

Tozan's remark to his monks (that one should know there is always higher understanding in Buddhism) was meant to counter stagnation. 

Many people hearing such phrases as "Zen is a way of life," "see things as they are," and "Samsara is Nirvana; Nirvana is Samsara" think they understand Zen and do not study or seek anymore.

A monk stood up and asked what is the higher understanding. Tozan answered "not Buddha." To all Zen students who look for enlightenment and attainment, Tozan will say "not Buddha." But to beginners, Tozan will say "it is the Buddha." 

There are always two ways in learning.

One is going forward the other is coming back. We seek enlightenment, Buddhahood, equality, universal oneness, but we always come back to this worldly life of man, particulars, the concrete. 

We see the Buddha in man, the universal in particulars, oneness in differences, equality in inequality, balance in inbalance. They are two, but they are one. Do not attach to the ideal Buddha or to the worldly man is the advice of Tozan.